Shtetet e Bashkuara bënë thirrje për një kornizë të re për kontrollin e armëve bërthamore që përfshin fuqi të shumëfishta, duke argumentuar se skadimi i traktatit të ri START shënon fundin e një modeli të epokës së Luftës së Ftohtë që nuk është më i përshtatshëm për kërcënimet aktuale globale.
Në një ese të publikuar një ditë pasi skadoi zyrtarisht Marrëveshja START e Re, Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, tha se marrëveshjet e kaluara për kontrollin e armëve ndihmuan në sigurimin e Shteteve të Bashkuara, por paralajmëroi se traktatet dypalëshe me Rusinë nuk pasqyrojnë më realitetet strategjike të sotme.
“Gjithçka ka sezonin e vet, megjithatë, dhe dje New START skadoi”, shkroi Rubio, duke hedhur poshtë pretendimet se fundi i traktatit sinjalizon një garë armësh të nxitur nga SHBA-ja. Ai vuri në dukje se Rusia ndaloi zbatimin e marrëveshjes në vitin 2023, “pasi shkeli kushtet e saj për vite me radhë”. Një traktat kërkon të paktën dy palë”, shkroi Rubio, duke shtuar se Shtetet e Bashkuara përballeshin me një zgjedhje midis lidhjes së tyre në mënyrë të njëanshme ose pranimit se “një epokë e re kërkon një qasje të re”, shkruan Rubio.
Rubio tha se kontrolli i armëve në të ardhmen duhet të marrë parasysh një ekuilibër bërthamor në ndryshim, veçanërisht shtimin e shpejtë të armëve bërthamore nga Kina.
“Zgjerimi i shpejtë dhe i errët i arsenalit të saj bërthamor nga Kina që nga hyrja në fuqi e New START i ka bërë modelet e kaluara të kontrollit të armëve… të vjetëruara”, shkruan ai në Substack.
Sipas Rubios, Kina ka zgjeruar rezervat e saj bërthamore nga “minimumi 200 në më shumë se 600” që nga viti 2020 dhe është “në rrugën e duhur për të pasur më shumë se 1,000 koka bërthamore deri në vitin 2030”. Çdo marrëveshje që injoron grumbullimin e armëve bërthamore nga Kina, paralajmëroi ai, do t’i linte Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj “më pak të sigurt”.
Sekretari tha se Presidenti Donald Trump ka qenë “i qartë, konsistent dhe pa ekuivoke” se kontrolli i ardhshëm i armëve duhet t’i adresohet si Rusisë ashtu edhe Kinës si partnerë bërthamorë.
Rubio tha se Uashingtoni e paraqiti zyrtarisht qasjen e tij në Gjenevë, duke bërë thirrje për bisedime shumëpalëshe për kontrollin e armëve bërthamore dhe stabilitetin strategjik. Ai përshkroi tre parime udhëzuese, duke filluar me refuzimin e kontrollit të armëve si një çështje thjesht dypalëshe.
“Vende të tjera kanë përgjegjësi për të ndihmuar në sigurimin e stabilitetit strategjik, askush më shumë se Kina”, shkroi ai.
Rubio tha gjithashtu se Shtetet e Bashkuara nuk do të pranonin marrëveshje që anashkalojnë shkeljet. “Ne nuk do të pranojmë kushte që dëmtojnë Shtetet e Bashkuara ose injorojnë mosrespektimin e tyre në ndjekjen e një marrëveshjeje të ardhshme”, tha ai.
Në të njëjtën kohë, ai theksoi parandalimin. “Ne do të ruajmë një pengesë bërthamore të fuqishme, të besueshme dhe të modernizuar”, shkroi Rubio, ndërsa ndiqte qëllimin e deklaruar të Presidentit për të zvogëluar kërcënimet globale bërthamore.
Duke pranuar se negociatat mund të zgjasin me vite, Rubio tha se traktatet e kaluara kërkonin dekada pune bazë dhe u negociuan midis dy fuqive, jo tre ose më shumë. Megjithatë, ai argumentoi se përpjekja është e nevojshme.
“Vetëm pse diçka është e vështirë nuk do të thotë që nuk duhet ta ndjekim atë ose të kënaqemi me më pak”, shkroi Rubio, duke shtuar se marrëveshjet e vështira janë shpesh “të vetmet që ia vlen t’i kesh”.
Ai tha se Shtetet e Bashkuara shpresojnë që të tjerët do t’i bashkohen përpjekjeve për të zvogëluar rreziqet bërthamore “në realitet, jo vetëm në letër”.
HisariOnline – Më afër lajmit, vetëm e vërteta!
